Ondanks allerlei voorzorgsmaatregelen en preventieve voorzieningen kan het toch voorkomen dat er een calamiteit ontstaat. Dit kan ontstaan door zowel interne als externe gebeurtenissen. U kunt bijvoorbeeld denken aan brand, rook- en/of hitteontwikkeling, giftige dampen en/of gassen, overstroming, bommelding, etc.

Als er een eventuele levensbedreigende situatie ontstaat, is het van belang dat het gebouw zo snel mogelijk verlaten kan worden of dat men juist naar binnen moet en ramen en deuren dient te sluiten. Om dit te bereiken is het noodzakelijk om vooraf afspraken te maken en deze vast te leggen in een zogenoemd ontruimingsplan.

Het ontruimingsplan is dan ook een schriftelijk plan waarin de taken en instructies zijn opgenomen zodat een ieder vooraf weet hoe hij dient te handelen. Daarnaast dient er een visualisatie te zijn van het pand middels een ontruimingsplattegrond. Hierop staan o.a. de vluchtwegen op aangegeven.